Ramazan yaxınlaşanda ofisə gələn sualların çoxu eyni cür başlayır: Ramazanda getsək daha yaxşı olar? Cavab bir cümləyə sığmır. Ramazanda edilən ümrənin savabı barədə məşhur hədis var, eyni zamanda həmin ay ilin fiziki cəhətdən ən ağır ümrə mövsümüdür. Bu iki tərəfi birlikdə bilməyən adam gedəndən sonra gözlədiyi ilə qarşılaşdığı arasında böyük fərq görür.
Aşağıda Ramazan ümrəsinin adi aylardan nə ilə fərqləndiyini sıra ilə yazmışam: savab məsələsi, izdiham, icazə sənədi, gün rejimi, oruc, xərc və kimlərə bu ayı məsləhət görmədiyimiz.
Savab tərəfi: nəyi vəd edir, nəyi etmir
Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) Ramazanda edilən ümrənin həcc savabına bərabər olduğunu bildirdiyi hədis Buxari və Müslimdə rəvayət olunub. Bu, Ramazanı ümrə üçün ilin ən fəzilətli ayı edən əsas səbəbdir.
Amma burada çox qarışdırılan bir incəlik var. Alimlərin ittifaqla dediyi budur: savab bərabərdir, ümrə həccin yerini tutmur. Üzərinə həcc fərz olan adam Ramazanda ümrə edib borcunu ödəmiş sayılmır. Həcc ayrıca ziyarətdir və şərtləri yerinə yetəndə ayrıca yerinə yetirilməlidir. Bu mövzunu Həcc ilə ümrə arasındakı fərq yazısında geniş izah etmişik.
İzdiham: rəqəmdən çox, real mənzərə
Adi aylarda gecə saat ikidə mətafa düşəndə ətrafınızda bir neçə yüz adam olur, təvafı rahat edirsiniz. Ramazanda həmin saatda mətafın giriş qapılarında növbə yaranır, təvafa qoşulmaq üçün gözləmək lazım gəlir. Kabeyi-Muazzamanın lap yaxınından təvaf etmək demək olar ki, mümkünsüzdür, yuxarı mərtəbələrə yönləndirirlər.
Praktik fərq belədir: adi vaxtda təvaf və səy birlikdə təxminən iki saat çəkirsə, Ramazanda bu müddət iki-üç dəfə uzana bilər. Namazlara yer tutmaq üçün azandan bir-iki saat əvvəl məscidə girmək adi haldır. Mədinəyi-Münəvvərədə Məscidün-Nəbəvidə də vəziyyət eynidir.
Bunu qorxutmaq üçün yazmıram. Sadəcə gün planını buna görə qurmaq lazımdır: Ramazanda bir gündə həm ümrə, həm ziyarət yerləri, həm alış-veriş etmək planı işləmir.
Gün rejimi tamamilə dəyişir
Ramazanda Məkkəyi-Mükərrəmə gecə yaşayan şəhərə çevrilir. Gündüz küçələr boşalır, mağazalar bağlı olur, hava isti olsa dayanmaq çətindir. Həyat iftardan sonra başlayır və sahura qədər davam edir.
| Vaxt | Adi aylarda | Ramazanda |
|---|---|---|
| Səhər saatları | Ziyarət, alış-veriş | Yuxu vaxtı, küçələr boş |
| Günorta | Aktiv gəzinti | İstirahət, mağazalar bağlı |
| İftar öncəsi | Adi axşam namazı | Hərəmdə yer tutmaq üçün erkən giriş |
| Gecə | Sakit təvaf | Təvaf, təravih, ən sıx saatlar |
| Sahur | Yuxu | Yemək, sonra sübh namazı |
Bu rejimə uyğunlaşmaq bir-iki gün çəkir. Xüsusən yaşı olan ziyarətçilər üçün gecə oyaq qalmaq ciddi yükdür.
Oruc və ümrə əməlləri bir yerdə
Səfərdə olan adamın orucu sonraya saxlamasına Quranda icazə verilib. Məzhəblər bu icazədə həmfikirdir, fərq daha çox hansının fəzilətli olmasında və səfər məsafəsinin hesablanmasındadır. Ümrə əməllərini oruclu yerinə yetirmək bütün məzhəblərə görə caizdir.
Öz məzhəbinizin qaydasına və qrupla gedən din xadiminin göstərişinə əməl edin. Yerində verilən göstəriş kitabdan oxunan ümumi qaydadan daha dəqiq olur.
Hərəmdə iftar
Ramazanda ümrənin ən çox xatırlanan tərəfi budur. İkindidən sonra Məscidül-Həramın həyətində və içində uzun süfrələr döşənir, xurma, çörək, qatıq, ərəb qəhvəsi və zəmzəm paylanır. Bunu edənlər könüllülərdir, heç bir ödəniş yoxdur, əksinə sizi süfrəyə dəvət edirlər.
Bir neçə praktik qeyd: kişi və qadın bölmələri ayrıdır, süfrəyə oturmaq üçün azandan xeyli əvvəl yer tutulur, iftardan sonra bir neçə dəqiqə ərzində süfrələr yığışdırılır və məğrib namazına duruş başlayır. Əlinizdə açıq su şüşəsi ilə oturmamağa çalışın, tökülən yerə görə xəbərdarlıq edirlər.
Son on gün və Qədr gecəsi
Ramazanın son on günü ayrıca mövsümdür. Etikafa girənlər, dünyanın hər yerindən gələn ziyarətçilər və yerli əhali eyni vaxtda Hərəmə toplaşır. Xüsusən 27-ci gecə məscidin içi, həyəti və ətraf küçələr tam dolur, bəziləri yerini saatlarla əvvəldən tutur.
Bu günlərdə otelin Hərəmə yaxınlığı əvvəlki aylarda olduğundan qat-qat vacibdir. Uzaq oteldə qalıb avtobusla gəlib-getmək planı işləmir, çünki ətraf yollar namaz vaxtlarında bağlanır və piyada məsafə xeyli uzanır. Otel seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır yazısındakı meyarlar Ramazan üçün daha sərt tətbiq olunmalıdır.
Xərc tərəfi
Ramazan ilin ən baha ümrə mövsümüdür, son on gün isə ən yüksək həddir. Səbəb sadədir: Hərəmə yaxın otellərin yer sayı dəyişmir, tələb isə bir neçə dəfə artır. Uçuş biletləri də eyni dövrdə bahalaşır.
Buna görə Ramazan paketini mövsümə beş-altı ay qalmış bağlamaq həm qiymət, həm də otel seçimi baxımından fərq yaradır. Paketə nəyin daxil olduğunu, nəyin ayrıca ödənildiyini ümrə nə qədər başa gəlir yazısında sadalamışıq. 2026-2027 mövsümü üçün mövcud tarixləri ümrə ziyarəti turları səhifəsində görə bilərsiniz.
Ramazanı kimə məsləhət görmürük
Hər kəs üçün doğru ay deyil. Aşağıdakı hallarda başqa mövsümü seçmək daha məntiqlidir:
- Yaşlı valideynlə gedənlər. Gecə rejimi, uzun növbələr və istilik ağır olur, bu barədə ayrıca yazımız var.
- Kiçik uşaqlı ailələr. Uşaqla izdihamda təvaf etmək təhlükəli ola bilər.
- Ürək, təzyiq, diz və bel problemi olanlar.
- Vaxtı məhdud olub bir səfərdə həm ümrə, həm ziyarət yerlərini gəzmək istəyənlər.
Bu qruplar üçün daha sakit aylar var. Hansı ayın nə ilə rahat olduğunu aylar üzrə müqayisə yazısında verdik.
Tez-tez verilən suallar
Ramazanda ümrə etsəm, həcc borcum düşürmü?
Xeyr. Savab baxımından bərabərlik var, amma həcc ayrıca fərzdir və ayrıca yerinə yetirilməlidir.
Ramazanın hansı hissəsi daha rahatdır?
İlk on gün ən rahatıdır. İzdiham son on günə doğru artır və 27-ci gecə ətrafında pik nöqtəyə çatır.
Oruclu halda təvaf və səy etmək olar?
Bəli, caizdir. Səfərdə olduğunuz üçün orucu qəzaya qoymaq icazəsi də var, bu məsələdə öz məzhəbinizin qaydasına baxın.
Nusuk icazəsi olmasa məscidə buraxmırlar?
Ramazan dövründə ümrə və Rövzə ziyarəti üçün icazə tələb olunur. Namaz üçün məscidə giriş ayrı məsələdir, lakin qaydalar mövsümə görə dəyişir, ona görə qrup rəhbərindən dəqiqləşdirin.
Ramazan paketini nə vaxt bağlamaq lazımdır?
Mövsümə beş-altı ay qalmış. Son aylarda həm Hərəmə yaxın otellərdə yer qalmır, həm də qiymətlər yuxarı olur.
Nə etməli
Ramazanda ümrə fəziləti böyük, rahatlığı az olan bir səfərdir. Bunu bilərək gedən adam razı qayıdır. Tarix, otel və paket variantlarını müzakirə etmək üçün bizə 077 333 34 44 nömrəsi ilə zəng edə və ya tur səhifəmizə baxa bilərsiniz.
