Ümrədən qayıdanda ən çox verilən suallardan biri zəmzəmlə bağlı olur. Nə qədər gətirmək olar, salon çantasına qoymaq olarmı, hava limanında əlimizdən alarlarmı? Qaydalar mürəkkəb deyil, sadəcə əvvəlcədən bilmək lazımdır. Yoxsa yoxlama məntəqəsində gərginlik yaranır və bəzən su orada qalır.
Zəmzəm quyusu haradadır?
Zəmzəm quyusu Məscidül-Həramın içində, Kabeyi-Muazzamanın yaxınlığındadır. Quyunun özünə giriş çoxdandır bağlıdır, su yeraltı sistemlə çəkilir, təmizlənir və həm Məkkəyi-Mükərrəmədə, həm də Mədinəyi-Münəvvərədə paylanır. Rəvayətə görə su Hz Hacər və hələ körpə olan Hz İsmayıl (ə.s.) üçün çıxıb və o vaxtdan kəsilməyib.
Zəvvar üçün praktik tərəfi budur: suyu axtarmağa ehtiyac yoxdur. Hər iki məscidin demək olar bütün sahəsində soyuducu çənlər qoyulub, Məscidün-Nəbəvidə də eyni su verilir.
Məsciddə zəmzəm içmək
- Çənlərin üstündə suyun soyuq və ya normal temperaturda olduğu yazılır. Yaşlı zəvvarlara normal temperaturda olanı daha uyğundur, isti havadan sonra buzlu su boğaza düşür.
- Birdəfəlik stəkanlar çənlərin yanındakı qutulardadır, istifadədən sonra zibil qabına atın.
- Böyük qablarla doldurmaq izdihamda əngəl yaradır, məscid işçiləri buna görə xəbərdarlıq edir. Kiçik butulka ilə doldurmaq problem çıxarmır.
- Otelə su aparmaq istəyirsinizsə, məscidin kənar hissələrindəki doldurma nöqtələrindən istifadə edin, orada növbə daha az olur.
Niyə zəmzəm üçün ayrıca qayda var?
Beynəlxalq aviasiya təhlükəsizlik qaydasına görə salona 100 millilitrdən artıq maye keçmir. Zəmzəm bu qaydadan istisna deyil. Ona görə zəmzəmi yalnız təhvil verilən yükdə daşımaq mümkündür.
Səudiyyə tərəfi zəvvarlar üçün ayrıca həll tapıb. Hava limanlarında xüsusi hazırlanmış, möhürlənmiş qablar verilir və həmin qablar yük kimi qeydiyyatdan keçir.
Əl yükündə zəmzəm aparmaq olmaz
Bu, ən çox səhv salınan məqamdır. Beş litrlik qabı və ya oteldən doldurduğunuz adi plastik butulkanı salon çantasına qoysanız, yoxlamada götürə bilərlər. Geri qaytarmırlar. Kiçik şüşələr də daxil olmaqla, 100 millilitrdən artıq hər hansı maye eyni qaydaya düşür.
Transfer reysiniz varsa vəziyyət daha da ciddidir. Aralıq hava limanında ikinci dəfə yoxlamadan keçirsiniz və orada da eyni qayda işləyir.
Rəsmi qablaşdırma haradan verilir?
Ciddə və Mədinəyi-Münəvvərə hava limanlarında zəvvarlara rəsmi etiketli, möhürlü qablar təqdim olunur. Qab şəffaf plastikdən hazırlanır, üzərində rəsmi nişan olur. Təhvil zamanı üzərinə ad, soyad və reys məlumatı yazılmış etiket vurulur.
Qrupla gedirsinizsə, bu işi adətən tur rəhbəri təşkil edir. Fərdi səfərdə isə hava limanına bir qədər tez getmək lazımdır, növbə uzun olur.
Şəhərdəki marketlərdən alınan adi butulkalar bu qaydaya daxil deyil. Onları yükə qoymaq mümkündür, amma aviaşirkət qəbul etməyə bilər və sızma riski var.
Nə qədər aparmaq olar?
Əksər aviaşirkətlər hər zəvvara bir ədəd rəsmi zəmzəm qabını adi yük normasından əlavə olaraq qəbul edir. Bununla belə qayda universal deyil. Çarter reyslərdə və müxtəlif şirkətlərdə şərtlər fərqlənir, mövsümdən mövsümə də dəyişir.
Ən doğru yol biletinizi verən şirkətdən və ya turu təşkil edən agentlikdən əvvəlcədən soruşmaqdır. Hava limanında mübahisə etməkdənsə bir zəng etmək asandır.
| Harada | Zəmzəm |
|---|---|
| Salon çantası (əl yükü) | Olmaz, yoxlamada götürülür |
| Təhvil verilən yük, rəsmi möhürlü qab | Olar |
| Təhvil verilən yük, adi plastik butulka | Aviaşirkətdən asılı, çox vaxt qəbul edilmir |
| Çamadanın içində adi qabda | Sızma riski var, tövsiyə olunmur |
| Kargo və ya poçt ilə göndərmə | Ayrı qaydalar tətbiq olunur, əvvəlcədən soruşun |
Hava limanında nələrə diqqət etmək lazımdır
- Qabı ayrıca yük kimi təhvil verin, çamadanın içinə yerləşdirməyə ehtiyac yoxdur.
- Etiketin üzərindəki adı və reys nömrəsini yoxlayın. Səhv etiket ən çox rast gəlinən problemdir.
- Bakıda lentdən götürərkən qablar bir-birinə çox oxşayır. Öz etiketinizə baxmadan götürməyin.
- Qabın çəkisi beş kiloqramdan artıqdır. Yaşlı valideynlə gedirsinizsə, daşımaq üçün kimsə köməkləşsin. Bu mövzuda yaşlı valideynlə ümrəyə getmək yazımızda başqa praktik məqamlar da var.
- Sənədlərinizi zəmzəm qabının yanında qoymayın, təhvil zamanı qarışır.
Bakıya çatandan sonra
Gömrükdə şəxsi istifadə üçün gətirilən zəmzəm adətən problem yaratmır. Ticarət məqsədi ilə böyük həcmdə daşınma isə ayrı məsələdir, onun üçün ayrıca qaydalar var.
Evdə zəmzəmi sərin, günəş düşməyən yerdə saxlayın. Ağzı bərk bağlı olsun. Qohum və qonşulara paylamaq üçün kiçik şüşələrə bölmək ən rahat yoldur. Bir çox zəvvar bunu qabaqcadan düşünüb özü ilə balaca şüşələr aparır, siyahı üçün ümrə çantasına nə yığmaq lazımdır yazımıza baxa bilərsiniz.
Zəmzəm içməyin ədəbi
Zəmzəmi içərkən besmələ çəkmək, üç nəfəsdə içmək və dua etmək geniş yayılmış tövsiyələrdir. Ayaq üstə və ya oturaq içmək, qibləyə dönmək kimi təfərrüatlarda məzhəblər arasında fərqli rəvayətlər və yanaşmalar mövcuddur.
Öz məzhəbinizin qaydasına və qrupla gedən din xadiminin göstərişinə əməl edin.
Yayılmış səhv təsəvvürlər
- «Balaca şüşədə salona keçir». Keçmir. Ölçü 100 millilitrdir, ondan böyük hər qab yoxlamada saxlanılır.
- «Hava limanında hamıya çatır». Qabların sayı məhduddur və izdihamlı günlərdə tükənir. Reysdən xeyli əvvəl getmək lazımdır.
- «Mütləq soyuducuda saxlanmalıdır». Ağzı bağlı su üçün sərin, qaranlıq yer kifayət edir.
- «Marketdən aldığım butulka da eynidir». Suyun özü eyni mənbədən ola bilər, amma aviaşirkət üçün rəsmi möhürlü qab ilə adi butulka fərqli şeylərdir.
Bu dörd məqamı bilmək hava limanında vaxt itkisinin qarşısını alır.
Tez-tez verilən suallar
İki nəfərin norması bir adama birləşdirilə bilərmi?
Norma hər sərnişinin öz adına verilir. Ailə üzvlərinin hamısı reysdədirsə, hər biri öz qabını təhvil verə bilər.
Uşağın adına zəmzəm norması varmı?
Uşaq üçün ayrıca bilet alınıbsa, adətən onun da norması olur. Körpələr üçün qayda fərqlidir, şirkətdən soruşmaq lazımdır.
Zəmzəm xarab olurmu?
Ağzı bağlı, sərin yerdə saxlanılan su uzun müddət qalır. Açıldıqdan sonra isə adi içməli su kimi davranmaq, təmiz qabda saxlamaq və uzun müddət açıq qoymamaq daha düzgündür.
Ümrənin özü ilə bağlı addımları haradan öyrənim?
Ümrə necə edilir yazımızda bütün mərhələlər ardıcıllıqla izah olunub.
Nəticə
Zəmzəm məsələsində yeganə ciddi qayda odur ki, su salon çantasına qoyulmur. Qalan hissəsi hazırlıqdır: rəsmi qabı vaxtında götürmək, etiketi yoxlamaq, ağır yükü kiminsə köməyi ilə daşımaq.
2026-2027 mövsümü üçün qrup tarixlərinə və şərtlərə ümrə ziyarəti turları səhifəmizdən baxa bilərsiniz. Sualınız varsa zəng edin: 077 333 34 44.
Əlaqəli yazı: Cidde və Mədinə hava limanında eniş günü addım-addım
