Ümrə ilə bağlı suallarımızın böyük hissəsi qadınlardan gəlir və bu təsadüfi deyil. Mehrem şərti, ehramda geyim, heyz dövrünün səfər tarixinə düşməsi, hərəmdə qadın bölmələri və Rövzə icazəsi kimi mövzularda qadınlar üçün ayrıca qaydalar var. Aşağıda həmin məsələləri bir-bir açırıq.
Mehrem kimə deyilir
Mehrem qadının nikah bağlaya bilmədiyi yaxın qohumudur. Ata, oğul, qardaş, baba, nəvə, əmi, dayı, ər və bir sıra süd qohumları bu sıraya daxildir. Həyat yoldaşının qardaşı, əmisi oğlu və ya bacısının əri mehrem sayılmır. Yəni bu adamlarla səfər etmək fiqh baxımından mehrem müşayiəti yerinə keçmir, çox vaxt bu nöqtə qarışdırılır.
Məzhəblər arasında fərq var və bu fərqi bilmək lazımdır:
| Məzhəb | Mehremsiz səfərə baxış |
|---|---|
| Hənəfi | Uzaq səfərdə ər ya da mehremin müşayiəti şərt sayılır |
| Hənbəli | Həcc və ümrə səfərində mehrem şərti qoyulur |
| Şafii | Təhlükəsiz yolda etibarlı qadın qrupu ilə getməyə icazə verən görüş nəql olunur |
| Maliki | Etibarlı müşayiətlə getməyə icazə verən görüş var |
Öz məzhəbinizin qaydasına və qrupla gedən din xadiminin göstərişinə əməl edin. Ailədə bu barədə fikir ayrılığı varsa, səfərdən əvvəl soruşub aydınlaşdırmaq səfər günü mübahisə etməkdən asandır.
Rəsmi tərəf isə ayrı mövzudur. Səudiyyə Ərəbistanı son illərdə qadınların mehrem olmadan, qeydiyyatdan keçmiş qrup tərkibində ümrə vizası almasına imkan verir. Deməli viza mərhələsində mehrem tələbi ilə üzləşməyə bilərsiniz, ancaq bu, yuxarıdakı fiqhi məsələni həll etmir. Sənəd siyahısı barədə ümrə vizası üçün lazım olan sənədlər yazımıza baxın.
Ehram və geyim: qadın üçün nə dəyişir
Qadın ehrama girəndə kişi kimi tikişsiz iki parça geyinmir. Öz adi, bədəni örtən paltarında ehrama girir. Rəng şərti yoxdur, ağ geyinmək məcburi deyil. Praktikada açıq rəng və nazik, pambıq parça Məkkəyi-Mükərrəmənin istisində daha rahat olur.
- Paltar bol olsun, bədən xəttini göstərməsin, tər çəkən parça seçin
- Ayaqqabı məsələsində qadına məhdudiyyət yoxdur, qapalı və yüngül ayaqqabı götürün
- Corab geyinmək olar, çox adam mərmər səthdə bunu rahat sayır
- Ətirli sabun, kremlər və ətirli yaş salfet ehramdan əvvəl çantadan çıxarılsın
Ehram halında qadının üzünü bağlaması əksər məzhəblərdə qadağa sayılır. İzdihamda yad kişilərdən qorunmaq üçün üzə toxunmayacaq şəkildə geniş günəş papağı və ya örtük istifadə edənlər var. Əlcək məsələsində də məzhəblər arasında fərq olduğu üçün bu detalı qrupunuzun din xadimindən soruşun. Ehram qaydalarının geniş izahı ehram qaydaları və qadın geyimi yazımızdadır.
Heyz dövrü səfərə düşəndə nə etməli
Ən çox verilən sual budur. Qısa cavab: heyz ümrəni ləğv etmir, sıranı dəyişir.
Ehrama girmək üçün təharət şərt deyil. Heyzli qadın da miqatda ehrama girə bilər, niyyət edib təlbiyə deyə bilər. Dayanma nöqtəsi təvafdır, çünki təvaf üçün təmizlik şərti qoyulur. Ona görə qadın təmizlənib qüsl edənə qədər gözləyir, bu müddətdə ehram qadağalarına riayət etməkdə davam edir. Saç kəsmir, ətir vurmur, ehramı açmır.
Təharətsiz edilən təvafın etibarlılığında məzhəb fərqi var. Hənəfi məzhəbində belə təvaf etibarlı sayılır, ancaq cəza (dəm) gərəkdiyi bildirilir. Şafii, Maliki və Hənbəli məzhəblərində təvaf keçərli sayılmır və təkrarlanması lazım gəlir. Qayıtma imkanı olmayan hallar üçün müasir fətvalarda fərqli yanaşmalar da var. Bu, təkbaşına qərar verilən mövzu deyil, öz məzhəbinizin qaydasına və qrupla gedən din xadiminin göstərişinə əməl edin.
Səfər tarixini xilas etmək üçün dərmanla dövrü təxirə salmaq barədə çox soruşulur. Bu, dini deyil, tibbi qərardır. Yalnız həkimlə məsləhətləşəndən sonra düşünülməlidir, öz-başına qəbul edilən preparatlar səfər vaxtı daha çox problem yaradır.
Mədinəyi-Münəvvərədə vəziyyət bir qədər rahatdır, çünki orada vacib təvaf yoxdur. Məscidün-Nəbəviyə girmək məsələsində məzhəblər arasında ixtilaf olduğu üçün qadınların bir hissəsi həyətdə və açıq sahələrdə gözləməyi seçir. Dua etmək, Quran dinləmək, ziyarət yerlərini gəzmək üçün maneə yoxdur. Məscid daxilində nizam barədə Məscidün-Nəbəvidə ədəb qaydaları yazısı faydalı olar.
Rövzə icazəsi və qadın bölmələri
Məscidün-Nəbəvidə Rövzə ziyarəti üçün Nusuk tətbiqindən icazə alınır. Qadın bölməsi kişi bölməsindən ayrı saatlarda açıq olur, ona görə icazə götürəndə seçdiyiniz vaxt qrupun proqramı ilə üst-üstə düşməlidir. Qrupla gedirsinizsə, bu qeydiyyatı bələdçi ilə birlikdə etmək daha təhlükəsizdir, çünki vaxt aralıqları tez tutulur.
Məscidül-Hərəmdə də qadınlar üçün ayrılmış namaz sahələri var və onlar izdihamda dəyişdirilə bilər. Təvaf qadın və kişi üçün ayrı yerdə edilmir, hamı birlikdə təvaf edir. Ona görə izdiham saatlarını seçmək qadınlar üçün daha vacibdir.
- İlk təvafı sübh namazından sonra ya da gecə saatlarında planlayın, zirvə saatlarından uzaq durun
- Həcərül-Əsvədə əl vurmaq üçün izdihama girmək şərt deyil, uzaqdan işarə etmək kifayətdir
- Üst mərtəbələrdə təvaf daha uzun çəkir, amma təzyiq azdır və yaşlı qadınlar üçün rahatdır
- Otelin adını və kartını üzərinizdə saxlayın, qrupun telefon nömrəsini kağızda yazın
- Qrupdan ayrılmayın, hərəmin qapıları nömrələnib və eyni görünür
Qadınların çantasına əlavə etdiyi şeylər
Ümumi yoxlama siyahısı ümrə çantasına nə yığmaq lazımdır yazısında var. Qadınlar üçün üstünə əlavə olunanlar:
- Ehtiyat baş örtüyü və sancaq, tər və yuyulma səbəbindən bir dəst az gəlir
- Ətirsiz sabun, ətirsiz krem və ətirsiz yaş salfet
- Şəxsi gigiyena vasitələri, dövr gözlənilmədən gəlirsə aptek axtarmaq istəməzsiniz
- Rahat, qapalı ayaqqabı və bir cüt yüngül tərlik
- Dəri üçün nəmləndirici, hava quru olduğu üçün dodaq və əl tez çatlayır
- Kiçik ölçülü dua kitabçası və ya telefonda hazır saxlanmış dualar
Tez-tez verilən suallar
Qadın təkbaşına ümrəyə gedə bilərmi?
Rəsmi qaydalar baxımından qeydiyyatdan keçmiş qrup tərkibində bu mümkündür. Fiqhi tərəfdə isə Hənəfi və Hənbəli məzhəbində mehrem şərti qoyulur, Şafii və Malikidə etibarlı qadın qrupu ilə getməyə icazə verən görüşlər var. Öz məzhəbinizin qaydasına və din xadiminin göstərişinə əməl edin.
Heyz zamanı ehrama girmək olar?
Bəli. Ehram üçün təmizlik şərt deyil, niyyət və təlbiyə kifayətdir. Dayanan hissə təvaf və səydir.
Qadın üçün təqsir, yəni saç kəsmə necə olur?
Qadın başını qırxmır. Saçın ucundan barmaq ucu uzunluğunda bir hissə kəsilir. Bunu özünüz və ya yanınızdakı qadın qohum edə bilər, bərbər axtarmağa ehtiyac yoxdur.
Hamiləlik dövründə ümrəyə getmək olar?
Dini maneə yoxdur, qərarı həkim verir. İzdiham, uzun piyada məsafələr və isti hava nəzərə alınmalıdır. Həkiminizdən yazılı rəy alıb səfər sığortasını da yoxlayın.
Qadın ümrə duasını səsli deyə bilərmi?
Təlbiyə qadın üçün özünün eşidəcəyi səviyyədə, aşağı səslə deyilir. Kişilər ucadan deyir, bu fərq əksər məzhəblərdə qeyd olunur.
Qadın zəvvarlar üçün qrup tərkibi, otel məsafəsi və bələdçi müşayiəti adi hallardan daha çox əhəmiyyət daşıyır. Mövsüm proqramlarını ümrə ziyarəti turları səhifəsində görə bilərsiniz. Sualınız varsa birbaşa zəng edin: 077 333 34 44.
