Ümrə səfərinə hazırlaşarkən adətən ilk növbədə pasport, viza, aviabilet, çamadan və səfər üçün lazım olan əşyalar düşünülür. Halbuki Ümrəyə hazırlığın ən mühüm hissələrindən biri mənəvi hazırlıqdır.
Məkkəyi-Mükərrəməyə səfər etmək, Kabeyi-Muazzamanı görmək, təvaf etmək, Səfa və Mərvə arasında səy etmək və Mədinəyi-Münəvvərədə Peyğəmbər Muhammadın ﷺ məscidini ziyarət etmək adi bir turistik səfər deyil. Ümrə insanın Rəbbi ilə münasibətini yenidən düşünməsi, keçmişinə nəzər salması və həyatında yeni bir səhifə açması üçün böyük fürsətdir.
Qurani-Kərimdə Allah-Təala Həcc və Ümrənin Allah üçün tamamlanmasını əmr edir. Bu ayə Ümrənin əsas məqsədinin Allahın razılığını qazanmaq olduğunu göstərir.
Bəs Ümrəyə gedərkən mənəvi hazırlıq necə aparılmalıdır?
1. Ümrəyə səmimi niyyətlə hazırlaşın
Ümrə hazırlığının başlanğıcı niyyətdir. İnsan özündən soruşmalıdır: “Mən Ümrəyə nə üçün gedirəm?”
Ümrəyə getməyin əsas məqsədi insanların sizi “Ümrəyə getmiş insan” kimi tanıması, sosial şəbəkədə şəkillər paylaşmaq və ya sadəcə yeni bir ölkə görmək olmamalıdır. Əsas niyyət Allahın razılığını qazanmaq, ibadət etmək, tövbə etmək və mənəvi olaraq yenilənmək olmalıdır.
Peyğəmbər Muhammad ﷺ buyurmuşdur ki, əməllərin dəyəri niyyətə bağlıdır və hər kəs niyyət etdiyi şeyə görə qarşılıq görəcək. Bu məşhur hədis Səhih əl-Buxarinin ilk hədisi olaraq rəvayət edilir.
Buna görə Ümrəyə hazırlaşarkən öz niyyətinizi müəyyənləşdirin: “Allahım, bu səfəri yalnız Sənin razılığın üçün edirəm.” Bu düşüncə Ümrə səfərinin bütün mənasını dəyişə bilər.
2. Səmimi tövbə edin
Ümrəyə getməzdən əvvəl ediləcək ən gözəl mənəvi hazırlıqlardan biri tövbədir. İnsan keçmişdə etdiyi səhvləri düşünərək Allahdan bağışlanma istəyə bilər.
Tövbə sadəcə “Əstəğfirullah” deməkdən ibarət deyil. Səmimi tövbə insanın etdiyi səhvdən peşman olması, günahı tərk etməyə çalışması və həmin səhvə yenidən qayıtmamaq üçün qərar verməsidir.
Peyğəmbər Muhammad ﷺ Ümrənin böyük fəziləti haqqında bildirir ki, bir Ümrədən digər Ümrəyə qədər olan müddətdəki günahlar üçün kəffarədir (Səhih əl-Buxari, 1773).
Buna görə Ümrəyə yola düşərkən qəlbinizdə belə bir məqsəd ola bilər: “Bu səfərdən daha yaxşı bir insan olaraq qayıtmaq istəyirəm.”
3. Namaz və ibadətlərinizə daha çox diqqət edin
Ümrədən əvvəl mənəvi hazırlıq üçün gündəlik ibadət həyatınıza nəzər salmaq faydalıdır:
- namazlarınızı vaxtında qılmağa çalışın;
- Qurani-Kərim oxumağı artırın;
- zikr və istiğfara daha çox vaxt ayırın;
- salavat söyləyin;
- dualarınızı artırın.
Bu hazırlıqlar insanın qəlbini Ümrə atmosferinə yaxınlaşdırır. Məqsəd səfərə çıxmazdan bir gün əvvəl birdən-birə hər şeyi dəyişmək deyil — səfərdən bir neçə həftə əvvəl ibadət həyatınızı tədricən gücləndirmək daha davamlı nəticə verir.
4. Halallıq alın
Ümrəyə getməzdən əvvəl ailə üzvləri, yaxınlar, dostlar və iş münasibətiniz olan insanlarla aranızdakı məsələləri düşünün. Əgər kiminsə qəlbini qırmısınızsa, üzr istəmək üçün gözəl fürsətdir. Haqqınız keçdiyini düşündüyünüz insanlar varsa, onlardan halallıq istəyə bilərsiniz. Eyni zamanda sizin də kiməsə qarşı incikliyiniz varsa, bağışlamağa çalışın.
İnsan Məkkəyi-Mükərrəməyə gedərkən yalnız çamadanını deyil, qəlbində daşıdığı ağırlıqları da azaltmağa çalışmalıdır. Bəzən “Haqqınızı halal edin, Ümrəyə gedirəm” cümləsi insanın illərlə həll edə bilmədiyi bir küskünlüyün bitməsinə səbəb olur.
5. Borc və əmanətlərinizi qaydaya salın
Mənəvi hazırlığın başqa bir hissəsi insanların haqqına qarşı diqqətli olmaqdır. Əgər ödəmə vaxtı çatmış borcunuz varsa, imkan daxilində onu qaytarmağa çalışın. Kiminsə sizə verdiyi əmanət varsa, sahibinə qaytarın və ya vəziyyətini bildirin.
Maddi borclarla yanaşı, mənəvi borcları da düşünmək lazımdır. Bəzən bir üzr istəmək, bir təşəkkür etmək və ya uzun müddətdir danışmadığınız bir yaxınınızla münasibəti düzəltmək Ümrədən əvvəl ediləcək ən gözəl hazırlıqlardan biri ola bilər.
6. Ümrənin mənasını və əməllərini öyrənin
İnsan etdiyi ibadətin mənasını bildikdə həmin ibadətdən daha çox mənəvi fayda əldə edir. Buna görə Ümrəyə getməzdən əvvəl ən azı aşağıdakı mövzuları öyrənmək faydalıdır:
- ehram nədir;
- miqat nədir;
- Ümrə niyyəti necə edilir;
- təlbiyə nədir;
- təvaf necə edilir və mənası nədir;
- Səfa və Mərvə arasında səy necə edilir;
- səyin mənəvi mənası nədir;
- ehramdan necə çıxılır.
Ümrənin yalnız hərəkətlərini deyil, bu əməllərin mənalarını da öyrənməyə çalışın. Məsələn, Kabeyi-Muazzamanın ətrafında təvaf edərkən bütün insanların eyni istiqamətdə hərəkət etməsi müsəlmanların birlik və Allaha yönəlişini xatırladır. Səfa və Mərvə arasındakı səy isə Həcər anamızın təvəkkülünü, səbrini və övladı üçün göstərdiyi səyi yada salır.
Belə mənaları bilmək Ümrəni daha şüurlu yaşamağa kömək edir. Sənəd, viza və sağlamlıq hazırlığı üçün isə Ümrəyə getməzdən əvvəl diqqət ediləcək xüsuslar məqaləmiz kömək edəcək.
7. Özünüz üçün dua siyahısı hazırlayın
Ümrəyə gedərkən ediləcək ən faydalı mənəvi hazırlıqlardan biri dua siyahısı hazırlamaqdır. İnsan bəzən Məkkəyi-Mükərrəməyə çatdıqda yaşadığı həyəcan səbəbindən hansı duaları etmək istədiyini unuda bilər. Bu an haqqında ətraflı: Kəbəni ilk dəfə görəndə nə etmək lazımdır.
Buna görə səfərdən əvvəl telefonunuzda və ya kiçik bir dəftərdə dua siyahısı hazırlaya bilərsiniz:
- özünüz üçün;
- valideynləriniz üçün;
- övladlarınız və ailəniz üçün;
- vəfat etmiş yaxınlarınız üçün;
- xəstə olan insanlar üçün;
- borcu və sıxıntısı olanlar üçün;
- dostlarınız və yaxınlarınız üçün;
- ümmətin rifahı üçün;
- dünyanız və axirətiniz üçün.
Dua siyahısında yalnız maddi istəklər olmamalıdır. Allahdan gözəl əxlaq, düzgün istiqamət, halal ruzi, faydalı elm, iman sabitliyi və gözəl sonluq da istəmək olar.
8. Qurani-Kərimlə münasibətinizi gücləndirin
Ümrədən əvvəl Qurani-Kərim oxumağa daha çox vaxt ayırmaq mənəvi hazırlıq üçün çox faydalıdır. Hər gün müəyyən miqdarda — gündə 5 səhifə, 10 səhifə və ya imkanınıza uyğun sayda ayə — oxumaq üçün özünüzə proqram hazırlaya bilərsiniz.
Əsas məqsəd çox oxumaq yarışı deyil; Qurani-Kərimin mənasını düşünərək oxumaq və həyatınıza tətbiq etməyə çalışmaqdır. Ümrə səfərində də boş vaxtlarınızı Quran oxumaqla keçirmək üçün bu vərdişi əvvəlcədən formalaşdırmaq faydalıdır.
9. Zikr və istiğfarı artırın
Ümrəyə hazırlıq dövründə dilinizi zikrə alışdırın. Gündəlik həyatınızda daha çox aşağıdakı zikrləri söyləyə bilərsiniz:
- Subhanallah
- Əlhəmdulillah
- Allahu Əkbər
- Əstəğfirullah
Peyğəmbər Muhammad ﷺ-ə salavat söyləməyə də xüsusi diqqət ayırmaq olar. Xüsusilə Mədinəyi-Münəvvərə ziyarətinə hazırlaşarkən salavatı həyatınızın bir hissəsinə çevirmək həmin səfərin mənəvi atmosferini daha əvvəldən hiss etməyə kömək edir.
10. Səbirli olmağa özünüzü hazırlayın
Ümrə yalnız gözəl və emosional anlardan ibarət deyil. Bəzən hava limanında gözləmək lazım gələcək, oteldə və ya nəqliyyatda gecikmə ola bilər, Məscidül-Həramda böyük sıxlıqla qarşılaşa bilərsiniz, təvaf zamanı kimsə sizi itələyə bilər, qrupdakı başqa insanların davranışı sizi narahat edə bilər.
Bütün bunlar səbrinizi sınağa çəkə bilər. Buna görə Ümrəyə getməzdən əvvəl özünüzə belə bir qərar verin: “Bu səfərdə mümkün qədər mübahisədən uzaq duracağam və səbirli olacağam.”
Ümrənin mənəvi qazancını qorumaq üçün insanların xırda səhvlərinə qarşı daha anlayışlı olmaq xüsusilə vacibdir.
11. Sosial mediadan bir qədər uzaqlaşmağa hazır olun
Müasir dövrdə Ümrəyə gedən insanların qarşısındakı yeni sınaqlardan biri də sosial mediadır. Kabeyi-Muazzamanı gördükdə ilk düşüncəniz telefonu çıxarıb video çəkmək olmamalıdır.
Foto və video çəkmək səfərin xatirəsini qorumaq üçün gözəl ola bilər. Ancaq bütün səfəri telefon ekranından izləmək Ümrənin mənəvi təsirini azaldır.
Bəzən telefonu cibinizə qoyun. Kabeyi-Muazzamaya baxın, dua edin, təvafınızı hiss edərək yerinə yetirin, Mədinəyi-Münəvvərədə olduğunuz anın fərqinə varın. Bəzi anların sadəcə sizinlə Allah arasında qalmasına icazə verin.
12. Ümrədən sonra necə yaşayacağınızı düşünün
Ən böyük suallardan biri budur: “Ümrədən qayıtdıqdan sonra nə dəyişəcək?”
Ümrənin məqsədi yalnız bir neçə günlük mənəvi hiss yaşamaq deyil. Əsas məsələ həmin səfərin insanın sonrakı həyatına təsir etməsidir. Səfərdən əvvəl özünüz üçün müəyyən qərarlar verə bilərsiniz:
- namazlarımı daha diqqətli qılacağam;
- Qurani-Kərimi daha müntəzəm oxuyacağam;
- pis vərdişlərdən uzaqlaşacağam;
- valideynlərimə daha yaxşı davranacağam;
- insanların haqqına daha çox diqqət edəcəyəm;
- daha çox sədəqə verməyə çalışacağam;
- dilimə və davranışlarıma diqqət edəcəyəm.
Beləliklə Ümrə yalnız səfər olaraq qalmır, insanın həyatında dəyişimin başlanğıcına çevrilir.
Ümrəyə mənəvi hazırlıq üçün qısa yoxlama siyahısı
Səfəriniz yaxınlaşırsa, özünüzdən bunları soruşun:
- Ümrəyə getməkdə niyyətim nədir?
- Səmimi tövbə etmişəmmi?
- Namazlarıma diqqət edirəmmi?
- Kiminsə haqqı üzərimdə qalıbmı?
- Borc və əmanətlərimi qaydaya salmışammı?
- Ümrənin əsas əməllərini bilirəmmi?
- Dua siyahımı hazırlamışammı?
- Qurani-Kərim oxumağımı artırmışammı?
- Zikr və istiğfara vaxt ayırırammı?
- Səbirli olmağa özümü hazırlamışammı?
- Ümrədən sonra həyatımda nəyi dəyişəcəyimi müəyyən etmişəmmi?
Bu sualların hər biri Ümrəyə daha şüurlu şəkildə hazırlaşmağınıza kömək edir.
Ümrə — yeni başlanğıc üçün fürsət
Ümrə səfəri insan üçün sadəcə Məkkəyi-Mükərrəmə və Mədinəyi-Münəvvərəyə getmək deyil. Bu səfər insanın öz daxilinə baxması, Rəbbi ilə münasibətini yenidən qurması, səhvlərindən tövbə etməsi və həyatında yeni istiqamət müəyyən etməsi üçün böyük fürsətdir.
Pasportunuzu, çamadanınızı və səfər əşyalarınızı hazırladığınız kimi qəlbinizi də Ümrəyə hazırlayın. Çünki insan Ümrədən əvvəl qəlbini nə qədər yaxşı hazırlayarsa, həmin müqəddəs torpaqlarda keçirdiyi vaxtın mənəvi dəyərini bir o qədər dərindən hiss edir.
umrem.az ilə Ümrəyə mənəvi və təşkilati hazırlıq
umrem.az üçün Ümrə yalnız uçuş, otel və nəqliyyatdan ibarət bir səfər deyil. Məqsəd zəvvarların Məkkəyi-Mükərrəmə və Mədinəyi-Münəvvərədə olduqları müddətdə təşkilati məsələlərə minimum vaxt ayıraraq əsas diqqətlərini ibadətə yönəldə bilmələrinə şərait yaratmaqdır.
Yola düşməzdən əvvəl keçirilən hazırlıq seminarları, təcrübəli qrup rəhbərliyi, ziyarət proqramlarının düzgün təşkili və səfər boyu göstərilən dəstək xüsusilə ilk dəfə Ümrəyə gedən zəvvarların daha rahat və şüurlu şəkildə ibadətlərini yerinə yetirmələrinə kömək edir.
Ümrəyə getmək istəyirsinizsə, səfərinizi yalnız çamadan hazırlamaqla deyil, qəlbinizi hazırlamaqla başlayın. Ümrə tarixləri və sizə uyğun paketlər haqqında ətraflı məlumat üçün umrem.az və partnyorumuz hisartour.az ilə əlaqə saxlaya bilərsiniz.
Tez-tez verilən suallar
Ümrəyə getməzdən əvvəl mənəvi olaraq necə hazırlaşmaq lazımdır?
Ümrəyə getməzdən əvvəl niyyətinizi saflaşdırmaq, tövbə etmək, namazlara diqqəti artırmaq, Qurani-Kərim oxumaq, zikr və dua etmək, insanlarla olan haqq məsələlərini həll etmək və Ümrənin əməllərini öyrənmək yaxşı mənəvi hazırlıqdır.
Ümrəyə getməzdən əvvəl halallıq almaq lazımdırmı?
Ümrənin şərti kimi hər kəsdən halallıq almaq məcburi deyil. Ancaq kiminsə haqqını pozmusunuzsa, incitdiyiniz insan varsa və ya ödənilməli haqq və borclarınız mövcuddursa, bunları mümkün qədər qaydaya salmaq mənəvi baxımdan çox gözəl hazırlıqdır.
Ümrəyə gedərkən hansı duaları hazırlamaq lazımdır?
Özünüz, valideynləriniz, həyat yoldaşınız, övladlarınız, yaxınlarınız, vəfat edənlər və bütün müsəlmanlar üçün dua siyahısı hazırlaya bilərsiniz. Bununla yanaşı iman, bağışlanma, halal ruzi, sağlamlıq, gözəl əxlaq və axirət səadəti üçün dualar da əlavə edilə bilər.
Ümrəyə getməzdən əvvəl Qurani-Kərim oxumaq vacibdirmi?
Bu, Ümrənin şərti deyil. Bununla belə, Qurani-Kərim oxumaq və mənalarını düşünmək insanı mənəvi olaraq müqəddəs səfərə hazırlayan ən gözəl ibadətlərdən biridir.
Ümrə insanın həyatını dəyişə bilərmi?
Ümrə insan üçün güclü mənəvi dönüş nöqtəsi ola bilər. Bunun üçün məqsəd yalnız Ümrəni yerinə yetirib geri qayıtmaq deyil, səfər zamanı əldə edilən mənəvi halı gündəlik həyata daşımaq olmalıdır.
Əməllərin özü barədə Ümrə necə edilir yazımızda ətraflı yazmışıq.
